Tôi dạy con tiếng Anh nhờ 'chiêu' 6 HƠN

Anh văn thiếu nhi - Hôm nay, tôi đón Len đi học về ở trường mẫu giáo lớn, tôi được cô giáo hỏi “Chị có cho bé đi học thêm tiếng Anh ở đâu không vì cháu biết nhiều từ lắm chị ạ, có những từ chỉ vật dụng thông thường, chúng em chưa cần dạy mà cháu đã thành thạo rồi”.

Quả thật, chuyện Len học giỏi tiếng Anh, tôi không lạ. Vậy nhưng tôi vẫn rất vui mừng và tự hào về con gái mình. Càng ngày, tôi càng cảm thấy chắc chắn rằng cách mình đang dạy con, đang học với con tiếng Anh ở nhà là đúng đắn. Bé Len nhà tôi năm nay 5 tuổi nhưng đã có một kho từ vựng tiếng Anh khá nhiều và có niềm đam mê đặc biệt với bộ môn ngoại ngữ này. Không cần trường song ngữ, giáo viên Tây....con gái tôi vẫn nói tiếng Anh như gió.

Tôi xin chia sẻ với các mẹ một số phương pháp dạy con của bản thâm mình. Mong rằng chút kinh nghiệm của một bà mẹ yêu con như tôi sẽ có chút bổ ích cho chị em nuôi con nhỏ giúp kích hoạt khả năng ngôn ngữ của trẻ vào thời điểm 5-6 tuổi, giai đoạn vô cùng thích hợp cho việc tiếp nhận một ngôn ngữ thứ 2.

Lý thuyết suông thường không hiệu quả với trẻ ở độ tuổi 3-5 tuổi (ảnh minh họa)

1. Thay đổi quan niệm sai lầm: Gia đình HƠN nhà trường

Các bậc làm cha mẹ luôn mong muốn và kỳ vọng con mình có khả năng sử dụng thông thạo ngoại ngữ ngay từ nhỏ. Với sự phát triển của thế giới, tiếng Anh trở thành một điều tất yếu, tham gia ngày càng trực tiếp vào đời sống của trẻ nhỏ: khi các bé đọc sách, xem các chương trình truyền hình quốc tế hay các bộ phim hoạt hình nước ngoài đầy màu sắc và hấp dẫn… Nhất là, thời đại mở cửa ngày nay càng giúp các bé có cơ hội tiếp xúc với những người bạn nước ngoài cùng trang lứa.

Thế nhưng có rất nhiều các bậc phụ huynh mắc phải sai lầm khi để cho trẻ phụ thuộc hoàn toàn vào các tiết học ở trường, cũng như đổ lỗi cho các thầy cô khi không thấy con mình có sự tiến bộ trong ngoại ngữ. Các mẹ dường như quên mất một điều, để cho trẻ có thể phát huy tối đa khả năng ngôn ngữ của mình thì ngoài những giờ học trên lớp, cha mẹ của bé cũng nên trở thành những diễn viên trong vở kịch học tiếng Anh với trẻ tại nhà.

2. Nói nhiều HƠN viết

Ngay từ nhỏ nếu được rèn luyện một cách thường xuyên và nghiêm túc, những điều bé học được từ thầy cô sẽ được vận dụng một cách tự nhiên và nhuần nhuyễn trong những sinh hoạt hàng ngày. Vì vậy lúc nào tôi cũng sẵn sàng là một người bạn học lý tưởng và thân cận với con gái tôi, vừa giúp đỡ bé trau dồi kiến thức, vừa tạo nên sự gắn kết sâu sắc hơn với con mình.

Ở nhà tôi tạo thêm niềm thích thú cho Len khi đặt thêm một tên tiếng Anh nữa cho con, gọi con là Annie. Mỗi lần có khách đến chơi nhà hay họ hàng thân thích tôi đều khuyến khích cháu giới thiệu tên mình. "Bác ơi, cháu Len nhà tôi cũng có tên tiếng Anh đấy. Len ơi con giới thiệu tên con cho bác nghe đi nào, bằng tiếng Anh nhé!“. Những lúc như vậy, Len thường líu lo nói những câu đơn giản kể về bản thân mình cho mọi người nghe. Mỗi khi học thêm được một mẫu câu mới, Len lại ngay lập tức áp dụng nó vào ‘bài giới thiệu bản thân’ của mình.

Từ những cách đơn giản đó tôi đã luyện cho bé hình thành dần thói quen sử dụng tiếng Anh trong cuộc sống.

3. Hình ảnh HƠN lý thuyết

Đừng cố nhắc đi nhắc lại với trẻ những câu ‘thần chú’ như kiểu “Con gà là chicken, ô tô là car…”. Điều đó hoàn toàn chẳng mấy hữu dụng. Con trẻ sẽ cảm thấy áp lực và bị ‘quá tải’ bởi những lý thuyết khô khan như vậy. Tôi luôn dạy con từ vựng qua hình ảnh. Khi nhìn thấy con gà, tôi sẽ chỉ có bé và nói “chicken kìa!”. Như vậy, não trẻ sẽ ngay lập tức có liên hệ giữa hình ảnh con gà vời từ ‘chicken”. Tương tự, khi cùng con đi trên đường, tôi cũng hay nói với bé, con nhìn kìa “so many car”. Vậy là bé sẽ ngay lập tức ghi nhớ được hình ảnh đường phố đông đúc với hàng hàng ô tô là “car”.

Việc rèn luyện hàng ngày cùng con cũng không khó như các mẹ nghĩ. Tôi và bé Len thường xuyên chơi “trò chơi nhà bếp“, trong đó tôi vừa chỉ cho con xem các loại hoa, loại quả và để cho con nói từ vựng liên quan đến các vật dụng đó. Ví dụ, tôi chỉ vào quả táo và hỏi bé tiếng Anh là gì. Tương tự với các trò chơi trong phòng khách, phòng tắm và phòng ngủ như ca uống nước, bàn chải đánh răng, gấu bông ôm nằm ngủ,.... Bằng cách diễn đạt từ ngữ thông qua hình ảnh và màu sắc cụ thể sẽ giúp bé ghi nhớ lâu hơn, kèm theo sắc thái biểu cảm trên khuôn mặt mẹ khi chơi cùng bé sẽ tạo ra ấn tượng cho bé để khơi gợi trí nhớ trong những lúc bé quên.

Sử dụng tiếng Anh hàng ngày thông qua những vật dụng gắn liền với đời sống sinh hoạt thường nhật của bé sẽ tạo dần nên thói quen tư duy bằng tiếng Anh cho trẻ.

4. Học cụ HƠN giáo trình

Trẻ tôi luôn thích thú với những bí mật. Tôi hay tận dụng điều này để khơi gợi được cho bé Len niềm đam mê đối với ngoại ngữ. Tôi hay dụ dỗ bé Len bằng trò chơi tiếng Anh thông qua chiếc hộp bí ẩn. Trong đó tôi để những vật dụng quen thuộc với bé, cho bé sờ, chạm, cảm nhận mà không được nhìn và cố gắng nói ra đồ vật đó bằng tiếng Anh. Mỗi khi bé đoán đúng được một đồ vật trong hộp, tôi sẽ không ngần ngại mà thưởng cho bé một sticker mặt cười ngộ nghĩnh đáng yêu, càng sưu tập được nhiều sticker trong một tuần, bé sẽ được thưởng một bữa ăn toàn món bé thích, như một ngày thứ bảy ăn thỏa thuê gà rán.

Mẹ hãy làm cô tiên hô biến chiếc hộp bí ẩn cho thật đa dạng và phong phú. Lúc thì có thể là ôtô, đồ chơi, thú bông, lúc cũng có thể là một quyển truyện tranh bằng tiếng Anh cuốn hút. Và kết thúc trò chơi là mẹ và bé cùng đọc cuốn truyện trước khi đi ngủ. Chơi mà học, học mà chơi vẫn luôn là cách giáo dục khoa học và bài bản nhất từ trước đến nay.

5. Bắt chước HƠN ngữ pháp

Học tiếng anh quá các bài hát, ý tưởng tuy cũ nhưng chưa bao giờ là lỗi thời. Bé Len nhà tôi tuy còn nhỏ tuổi nhưng có thể hát say sưa, nhuần nhuyễn một bài hát tiếng Anh mà bé yêu mến dù bé hoàn toàn không hiểu ca từ của bài hát có ý nghĩa gì. Những bài hát tiếng Anh hay có trong những bộ phim hoạt hình hấp dẫn hoặc các chương trình ca nhạc thiếu nhi, là những món ăn tinh thần không thể thiếu của trẻ nhỏ. Tôi hát cùng bé, tham gia cùng bé và đương nhiên, tôi cũng không ngại kể cho bé nghe ý nghĩa ca từ. Bé không nhất thiết phải hiểu hết toàn bộ bài hát nói gì. Quan trọng nhất ở đây bé có niềm hứng thú với tiếng Anh và không cảm thấy bị gò bó hay ép buộc phải học nhiều.

Thi thoảng để thay đổi cảm giác và cho thêm phần thú vị, đối với một bài hát đã quá quen thuộc với Len, tôi thường cố tình hát sai để trêu con, để con hứng chí sửa sai cho mẹ và càng nhớ hơn nhiều từ của bài hát.

6. Vui HƠN cho điểm

Đây là yếu tố quan trọng để bé có thêm động lực cố gắng. Những lời ngợi khen đúng lúc của mẹ sẽ khiến bé cảm thấy gần gũi hơn, được yêu thương hơn và nhất là cảm thấy những điều bé biết đang được đánh giá cao và khiến mẹ bé tự hào.

Mỗi một bậc làm cha mẹ lại có những cách khác nhau để giúp con mình phát triển một cách toàn diện.

Chúc các ông bố bà mẹ thông thái toại nguyện trong công cuộc luyện tiếng anh cùng con! Và hãy nhớ: Học mà chơi, chơi mà học!

(Theo Khám phá)

Read More

Những sai lầm khi mẹ dậy tiếng Anh cho bé.

Anh văn thiếu nhi - Nói đến việc dạy tiếng Anh cho trẻ tại nhà, hầu hết mọi người đang theo 1 công thức chung.

Nói đến việc dạy tiếng Anh cho trẻ tại nhà, hầu hết mọi người đang theo 1 công thức chung, đó là bắt đầu bằng việc cho trẻ học bảng chữ cái qua giai điệu bài hát a, b, c, d, e, f, g đã hết sức quen thuộc. Tiếp đến là cho trẻ học số đếm và cho trẻ xem những thẻ hình các từ có hình minh họa và chữ viết để trẻ nhìn và học thuộc... Tuy vậy, đã bao giờ chúng ta tự hỏi liệu phương pháp này có giúp ích gì các bé trong quá trình học tiếng Anh trong tương lai hay không? Ở các nước trên thế giới trẻ em được dạy tiếng Anh theo phương pháp nào? 

Ông Simon Andrews - Giám đốc điều hành hệ thống Anh ngữ nổi tiếng thế giới “I Can Read” tại Việt Nam chia sẻ với chúng tôi những kinh nghiệm, phương pháp dạy tiếng Anh tiên tiến nhất trên thế giới hiện nay.

Thưa ông Simon Andrews, trước đây ông có từng dạy trẻ bắt đầu bằng bài hát “ầy, bi, xi, đi…”?

- Tôi xin chia sẻ với các bạn một thông tin” Bảng chữ cái mà bạn dạy các bé qua bài hát “ầy, bì xi, đi…” gần như không có bất cứ một tác dụng gì. Các bạn có thể rất ngạc nhiên nhưng điều này khá logic. Bất cứ người học tiếng Anh nào cũng có thể nhận ra những ầy, bì xi, đi... không giúp phải là cách các chữ cái được phát âm trong từ. Điều này có thể được giải thích như sau: ầy, bì xi, đi... là tên gọi của các chữ cái đó, nhưng không phải là âm của chữ trong từ.”

Học viên nhí được giảng dạy tận tình tại I Can Read

Vậy việc phân biệt sự giống và khác nhau đó có giúp gì nhiều cho người Việt học tiếng Anh, thưa ông?

- Sau một thời gian học tiếng Việt, tôi phát hiện: Hóa ra âm của các chữ cái trong tiếng Anh gần giống tiếng Việt. Chỉ có một số khác biệt nho nhỏ, ví dụ “a” trong tiếng anh đọc là “e” trong apple; “u” đọc gần giống a hoặc ă trong tiếng Việt như trong từ umbrella, x đọc là ks như trong box và một số âm không có trong tiếng việt như y, w, z.

Ở “I Can Read”, chúng tôi hoàn toàn không dạy trẻ tên gọi của các chữ cái mà chỉ dạy âm của các chữ cái (phương pháp phonics). Điều thú vị là chỉ cần học thuộc các âm này vốn rất gần với các âm tiếng Việt là trẻ đã có thể đọc được rất nhiều từ đơn giản trong tiếng anh. Ví dụ CAT (đọc là K,E,T kétờ), DOG (đ, o, g đóc gờ), BUS (B,A,S bát xờ)... cùng với quy luật đó.

Khi nắm vững kiến thức rất cơ bản này, trẻ sẽ không bị rối loạn khi đến trường cùng một từ nhưng mỗi cô giáo đọc một kiểu khác nhau do học từ những người khác nhau. Hơn thế nữa, trẻ còn khắc phục được nhược điểm của người Việt khi phát âm tiếng Anh là hay quên phát âm tiếng cuối cùng (âm t trong từ cat, g trong dog, s trong bus...).

Theo ông, việc dùng các thẻ hình sẽ giúp ích cho trẻ em học tiếng Anh tốt hơn không?

- Câu trả lời là cả có và không. Thẻ hình là một phương tiện học rất tốt bởi vì con người tiếp nhận và xử lý thông tin thông qua các hình ảnh. Khi sử dụng các thẻ hình này, phụ huynh chú ý là chỉ nên dùng 2-3 thẻ một lúc, sau khi trẻ nhớ được cả 3 từ thì mới chuyển sang 3 từ khác. Một lưu ý khác là những từ trong thẻ hình nên là những thứ quen thuộc mà trẻ có cơ hội tiếp xúc như ông, bà, bố, mẹ, bàn, ghế, chó mèo. Sẽ là vô ích nếu chúng ta dạy trẻ những từ ngữ mà chúng không bao giờ có điều kiện tiếp xúc ở đời thực như khủng long hoặc người máy, siêu nhân.

Bé xung phong phát biểu ý kiến tại I Can Read

Ở trường hợp ngược lại, thẻ hình có thể gây ra những tiêu cực nào?

- Một điều rất nguy hiểm đối với những thẻ hình bán ở ngoài thị trường, đó là hầu hết các thẻ hình đều có chữ đi kèm. Điều bất cập thứ nhất, thẻ hình có kèm chữ vô tình dạy trẻ đọc, viết nghe cùng một lúc và là một phương pháp thiếu tự nhiên và phản khoa học để học 1 ngôn ngữ. Chúng ta bắt đầu học tiếng mẹ đẻ bằng việc nghe các từ, gắn các từ đó với hình ảnh các thứ xung quanh ta và nói tức là sử dụng các từ đó. Chỉ sau khi có một sự thành thạo nhất định trong việc nói và nghe thì chúng ta mới bắt đầu học đọc và viết, vốn là biểu hiện cao cấp của ngôn ngữ và đòi hỏi người học phải có một trình độ và lứa tuổi nhất định. Các nhà khoa học cũng chứng minh rằng đây không chỉ là cách học ngôn ngữ hiệu quả nhất đối với không chỉ ngôn ngữ mẹ đẻ mà cả khi bạn học ngôn ngữ thứ 2, thứ 3, thứ n.

Bất cập thứ 2 trong việc dạy trẻ bằng thẻ hình có chữ là việc khuyến khích việc học tập dựa hoàn toàn vào trí nhớ. Ngoài việc nhớ cách phát âm và ý nghĩa, trẻ sẽ phải nhớ thêm cách viết của một từ vốn vô cùng phức tạp đặc biệt đối với trẻ chưa học chữ bao giờ. Trí nhớ ở trẻ nhỏ sẽ bị lấp đầy chỉ sau khoảng 20-30 từ. Những đứa trẻ sớm phát triển tư duy sẽ biết cách bỏ qua chữ để chỉ nhớ nghĩa và cách đọc. Những đứa trẻ khác sẽ gặp rất nhiều khó khăn.

Vậy ông có lời khuyên gì bổ ích dành cho các bậc phụ huynh khi dạy trẻ tiếng Anh tại nhà:

Đối với trẻ trước độ tuổi đi học, bố mẹ nên cho trẻ tiếp xúc với môi trường tiếng Anh càng nhiều càng tốt: các bài hát tiếng anh, các chương trình truyền hình thiếu nhi bằng tiếng Anh và nếu có điều kiện, cho trẻ bắt đầu học tiếng Anh ở những trung tâm dạy tiếng anh theo phương pháp phonics (đánh vần) có uy tín để trẻ có phát âm chuẩn ngay từ đầu.

Cảm ơn ông!

(Nguồn: I Can Read System Vietnam)

Read More